SED (Stream editor) Metin dosyaları üzerinde sürekli işlem yapanlar için sed ve vi hemen imdada yetişir. sed ve vi tam anlamıyla zaman kaybını...
Sed ve Özellikleri Sed bir dosyadan veya standart girdiden(klavyeden) bilgi okur ve standart çıktıya (ekrana) okuduğu bilgileri kullanıcının belirlediği düzene sokarak yazar. Bu veriyi de kullanıcı...
Düzgün Deyimler (Regular Expressions) Sed, UNIX üzerinde metin işleyen birçok program gibi düzgün deyimlerden yararlanır. Aşağıdaki bu duruma birkaç örnekle yer veriliyor. '^'...
Sed Kaynak Dosyası Eğer sed kaynak satırınız bir iki satıra sığmayacak kadar büyük ise komutları tek dosya altında toplayabilirsiniz. Bu örnekte degistir.sed isimli...
Bash Kabuğu UNIX için geliştirilen en önemli ve en çok kullanılan kabukların başında tcsh, bash (Bourne Again Shell) ve ksh (Korn Shell) gelir. Bash, Bourne Shell'in...
Bash Özellikleri Bash'in kullanıcıya zaman kazandıran en önemli özelliklerinden birisi de dosya isimlerini tamamlamasıdır. Komut satırında tamamlanmamış bir komut veya dosya ismi yazdıktan sonra TAB tuşuna...
Takma Adlar (alias) alias komutu ile bir komut veya komut kümesinin yerine bir isim tahsis edilebilir. İşleyişi bir makroya benzeyen bu komut yardımıyla uzun komutlar, daha...
Özel Kabuk Tanımları Bazı özellikleriyle bash, benzeri kabuklar arasından kolayca sıyrılır. Bunlardan birisi de tanımlardır. Tanımlamalar set komutu yardımıyla yapılır, tüm tanımlar küçük harflerle yazılırlar, bu...
Özel Kabuk Değişkenleri Sisteme girdiğiniz zaman Linux size bir kabuk tahsis eder ve kabuk üzerinde değişkenler tanımlayabilmenize izin verir. Kabuk içinde bir kabuk programı (script) çalıştırılınca...
Sisteme Giriş Dosyaları Sisteme girerken her giriş anında çalıştırılan birtakım dosyalar bulunur. Bash kabuğu ile doğrudan ilgili olan giriş dosyaları arasında /etc/profile ~/.bash_profile ~/.bash_login ~/.profile ~/.bashrc sayılabilir. Kullanıcı bu dosyaların kendine ait...
Kabuk Programlamaya Giriş Her kabuğun kendine özgü programlama dili yapısı vardır. Bash kabuğu ise güçlü programlama özellikleriyle karmaşık programların rahatça yazılmasına izin verir. Mantıksal operatörler, döngüler...
Kabuk Programları Kabuk programları, bir veya birden fazla Linux komutunu tutan dosyalardır. Bu dosya yaratıldıktan sonra doğrudan dosyanın ismi girilerek veya dosya isminden önce '.' karakteri...
Değişkenlerin Kullanımı Bir değişkene değer atandığı anda sistem tarafından tanınır. Değişkenler alfabetik veya nümerik karakterlerden oluşabilirler fakat bir değişken sayısal bir değer ile başlayamaz. Bunların dışında...
Giriş/Çıkış İşlemleri Bir kabuk programı çalışırken kullanıcıdan klavye yardımıyla bilgi girmesi sağlanabilir. Bu tür işlemler için tanımlanan read komutu klavyeyi okur ve aldığı bilgiyi bir değişkene...
Aritmetik İşlemler bash kabuğunda matematiksel işlemlere büyük sınırlamalar getirilmiştir. Tamsayı değişkeni dışında matematiksel değişken kullanmak için bu işlemler için geliştirilmiş ve kolaylıklar sağlayan awk veya bc...
if-else Kalıbı ve Kontrol İşlemleri Hemen her programlama dilinde olan if kalıbı bir Linux komutunun çalışmasını kontrol (test) eder. if komutu yerleşik bir komuttur. if komutunun...
case Kalıbı Birkaç alternatif arasından seçim yapmak için kullanılan bir komut olan case, bir eşleştirme gördüğü anda belirli bir komut kümesini işleme sokar. case yapısı case...
while-do Döngüsü Döngü bloğu while anahtar kelimesiyle başlar, ardından gelen koşul sağlandığı sürece döngü işletilir. Önce koşulun sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Döngüden çıkabilmek için mutlaka döngü içindeki...
for-do döngüsü Bir liste dahilindeki tüm değerlere sırayla erişimi sağlar. for komutundan sonra yeralan liste sırayla kullanılır ve herbirisi için döngü çalıştırılır. Listenin sonuna gelindiğinde ise...
Örnek Kabuk Programı Sistem görevlisinin en çok kullandığım komutlardan birisi ps -aux grep -i xxx komutudur. Bu satır yardımıyla çalışan xxx isimli program hakkında daha detaylı...
Çekirdek Mesajları Çekirdek, hafızaya yüklenip çalıştırıldıktan sonra kendisi ve sistemdeki donanım hakkındaki her türlü bilgiyi ekrana yazar. Her türlü bilginin içine hata mesajları da girer....
Belirli Zamanlarda Komut İşletilmesi crontab dosyası yardımıyla sistem üzerinde olmadığınız zamanlarda Linux'tan bazı belirli işleri yapmasını istemek mümkündür. Örneğin gereksiz trafik sıkışıklığı yaratamak için akşam...
Konsolda Türkçe Yazmak Linux sanal terminallerinde bir tuşa basıldığı zaman bilgisayarın ekranda herhangi bir dildeki alfabeye ait harfi göstermesi kolayca sağlanabilir. Bunun yanında 12 fonksiyon...
Linux Dosya Sistemi Yapısı Bu bölümde Linux'un kullandığı dosya sistemi hakkında bilgi verilecektir. Dosya sistemini oluşturan dizinler, kapsadıkları dosyalar ve bunların Linux işletim sistemindeki görevleri de...
Modüller (Yüklenebilir Çekirdek Parçaları) Linux işletim sistemi çekirdeğinin boyu genellikle 400-600Kb arasındadır. Hantal çekirdeklerde bu sayı 800Kb'lara kadar çıkabilir. Çekirdeğin boyunun büyümesi, sistemin performansını olumsuz...
Yeni Yazılımların Yüklenmesi Linux işletim sistemi, benzerlerine nazaran çok büyük bir hızla genişliyor. Her an yeni bir program, yeni bir yazılım piyasaya çıkıyor ve bunları...
Sistem Açılış Dosyaları Linux makinası açılırken onlarca dosyayı okur. Birkaç dakika içinde çekirdeği hafızaya yükler, belirli dizinlerin altındaki programları arkaplanda çalıştırır. Sistem uyanırken hatırı sayılır...
inetd ve /etc/inetd.conf inetd, en ağır görevleri üstlenen ve en önemli İnternet servislerindendir. Bu program sistem açılırken arkaplanda çalışmaya bırakılır. inetd'nin görevi belirli portları dinleyerek...